Mới đây, công ty a2 Milk Company (a2MC) tại Mỹ đã tự nguyện rút khỏi thị trường ba lô sữa công thức a2 Platinum dành cho trẻ từ 0–12 tháng tuổi. Nguyên nhân được xác định là do phát hiện sự hiện diện của cereulide, một độc tố nguy hiểm do vi khuẩn Bacillus cereus sinh ra. Trước tình hình này, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã có văn bản gửi các cơ quan, đơn vị liên quan khẩn trương tiến hành rà soát, thu hồi các lô sữa nêu trên nếu có lưu hành tại Việt Nam nhằm đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng.

Thông tin từ phía Mỹ cho thấy tổng cộng hơn 63.000 hộp sữa bị ảnh hưởng, trong đó khoảng 16.000 sản phẩm đã được bán ra thị trường thông qua các kênh trực tuyến và bán lẻ. Mặc dù chưa ghi nhận ca ảnh hưởng sức khỏe nào, động thái thu hồi vẫn được thực hiện như một biện pháp phòng ngừa nghiêm ngặt.

Điểm đáng chú ý là cereulide không được phát hiện trong quá trình kiểm nghiệm thông thường ban đầu, mà chỉ được phát hiện trong các đợt kiểm tra bổ sung theo hướng dẫn mới của cơ quan quản lý. Điều này cho thấy nguy cơ tiềm ẩn từ những “điểm mù” trong quy trình kiểm soát chất lượng, đặc biệt khi nguồn nhiễm được cho là xuất phát từ một thành phần nguyên liệu đầu vào, chứ không phải từ khâu sản xuất cuối cùng. Cereulide là một độc tố đặc biệt nguy hiểm bởi khả năng chịu nhiệt rất cao, không bị phá hủy trong quá trình pha chế thông thường. Ngay cả khi pha sữa bằng nước nóng, độc tố này vẫn có thể tồn tại. Khi xâm nhập vào cơ thể, cereulide có thể gây ra các triệu chứng như buồn nôn, nôn mửa và rối loạn tiêu hóa. Với trẻ sơ sinh mức độ rủi ro càng trở nên nghiêm trọng hơn.

Một thách thức lớn khác là khả năng phát hiện cereulide còn hạn chế. Một số nghiên cứu cho thấy độc tố này có thể “ẩn” trong sản phẩm dạng bột và chỉ biểu hiện rõ khi được pha lại với nước. Điều này khiến các phương pháp kiểm nghiệm truyền thống trở nên kém hiệu quả, buộc các cơ quan quản lý phải cập nhật tiêu chuẩn kiểm tra và doanh nghiệp phải đầu tư mạnh hơn vào công nghệ phát hiện sớm. Để bảo đảm sức khỏe cho người tiêu dùng, ngày 4/5/2026, Cục An toàn thực phẩm có văn bản đề nghị Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công Thương (Công văn số 749/ATTP-SP) thông báo cho các sàn thương mại điện tử, trang website bán hàng của gian hàng kinh doanh trên sàn thương mại điện tử phối hợp với chủ gian hàng, các nhà phân phối yêu cầu ngừng kinh doanh các lô sữa nêu trên nếu có lưu hành tại Việt Nam, gỡ bỏ các thông tin đối với sản phẩm kém chất lượng và xử lý theo quy định của pháp luật (nếu có).

Sở Y tế, Sở An toàn thực phẩm, Chi cục An toàn thực phẩm các tỉnh, thành phố khẩn trương triển khai một số nội dung sau (Công văn số 750/ATTP-SP): Rà soát việc đăng ký bản công bố, tự công bố đối với sản phẩm sữa công thức dành cho trẻ sơ sinh từ 0-12 tháng tuổi nhãn hiệu a2 Platinum Premium USA, dạng bột có bổ sung Sắt (a2 Platinum Premium infant formula 0-12 months Milk-based powder with Iron) do Công ty sữa A2 (A2 Milk Company) sản xuất. Làm việc với công ty công bố sản phẩm sữa công thức dành cho trẻ sơ sinh từ 0-12 tháng tuổi nhãn hiệu a2 Platinum Premium USA, dạng bột có bổ sung Sắt (nếu có), yêu cầu công ty thông báo cho các đơn vị phân phối, người tiêu dùng ngừng việc sử dụng sản phẩm và tiến hành thu hồi theo khuyến cáo của nhà sản xuất, báo cáo (số lượng đã nhập khẩu, số lượng đã bán, số lượng còn tồn) và đề xuất biện pháp xử lý các lô sản phẩm theo thông tin thu hồi nêu trên.

Chủ động xây dựng kế hoạch lấy mẫu giám sát các sản phẩm lưu thông trên thị trường; trong đó giám sát sản phẩm sữa và các sản phẩm dinh dưỡng dành cho trẻ nhỏ; kịp thời thu hồi, cảnh báo khi phát hiện các sản phẩm không đạt yêu cầu để ngăn ngừa sự cố an toàn thực phẩm theo yêu cầu tại Công văn số 1317/BYT-ATTP của Bộ Y tế ngày 03/3/2026 gửi Ủy ban nhân dân các tỉnh/thành phố về việc nâng cao năng lực kiểm nghiệm và giám sát các sản phẩm thực phẩm.

Tuyên truyền thông tin cho người tiêu dùng biết để không sử dụng toàn bộ các lô sản phẩm sữa công thức dành cho trẻ sơ sinh từ 0-12 tháng tuổi nhãn hiệu a2 Platinum Premium USA nêu trên. 

Nguồn: Ban Biên tập Bản tin Thị trường tổng hợp